ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 1973’ten beri yürürlükte olan kara üzerindeki süpersonik yolcu uçuşu yasağını kaldırmaya yönelik önemli bir adım attı. Yeni düzenleme, teknolojinin gürültü etkilerini azaltmasıyla yüksek hızlı uçuşların önünü açmayı hedefliyor.
Federal Havacılık İdaresi (FAA), ABD’de 1973’ten bu yana yürürlükte olan kara üzerindeki süpersonik yolcu uçuşu yasağının kaldırılmasına yönelik bir öneri sundu. Yeni düzenleme, gelecekteki süpersonik uçaklar için gürültü sınırlarına odaklanacak. FAA, gelişen teknolojinin sonik patlama etkilerini azaltarak yüksek hızlı uçuşları mümkün kılabileceğini belirtiyor.
FAA’nın salı günü duyurduğu adım, kara üzerindeki süpersonik yolcu seyahatine yeniden izin verilmesinin önünü açabilir. Gelişmiş uçak tasarımları ve gürültü azaltma teknolojileri sayesinde, geçmişte yasağa neden olan yüksek sesli sonik patlamaların önüne geçilmesi hedefleniyor. 1960’larda askeri süpersonik uçuşların neden olduğu hasarlar ve şikayetler, 1973’te sivil süpersonik uçuşların kara üzerinde yasaklanmasına yol açmıştı.
FAA, modern havacılık teknolojisindeki ilerlemelerin, özellikle mühendislik, malzeme bilimi ve gürültü azaltma alanlarındaki gelişmelerin, sonik patlama etkisini en aza indireceğini savunuyor. FAA Başkanı Bryan Bedford, bu gelişmelerin yasağın kaldırılmasını mümkün kılacağını belirtti. Kurum, yılın ilerleyen dönemlerinde süpersonik uçaklar için iniş ve kalkış gürültü standartlarını belirleyecek ek bir düzenleme daha sunmayı planlıyor.
FAA’nın bu önerisi, birçok şirketin ticari süpersonik jetler üzerinde çalıştığı bir dönemde geldi. Colorado merkezli Boom Supersonic, 60 ila 80 yolcu kapasiteli Overture uçağını geliştiriyor. Şirket, sonik patlama etkisini azaltmayı veya ortadan kaldırmayı amaçlarken, mevcut tasarımlarla Mach 1’in biraz üzerindeki hızlara ulaşılabiliyor. Boom CEO’su Blake Scholl, yüksek irtifada ses duvarını aşarak patlamanın atmosferde dağılmasını sağlayan bir teknik öneriyor.
NASA da X-59 araştırma uçağıyla daha sessiz süpersonik uçuşlar üzerinde çalışıyor. X-59, 55 bin feet irtifada Mach 1.4 hızla uçacak ve yerde daha az gürültü oluşturacak şekilde tasarlandı. NASA, bu sessiz süpersonik uçuşların insan tepkisini ölçmek için topluluk testleri yaparak kamuoyu geri bildirimi topluyor. Bu testler, gelecekteki düzenlemelerde gürültü algısının önemli bir faktör olacağını gösteriyor.
Daha sessiz süpersonik teknoloji başarılı olsa da, maliyet önemli bir engel olmaya devam ediyor. Son ticari süpersonik uçak olan Concorde, 1976-2003 yılları arasında hizmet verdi ancak yüksek işletme maliyetleri nedeniyle kullanımı sınırlı kaldı. Concorde biletlerinin yüksek fiyatı ve çoğunlukla yerleşim alanlarından kaçınan rota tercihleri, ticari başarısını etkiledi. FAA’nın önerisi düzenleyici engelleri kaldırsa da, üreticilerin ticari süpersonik yolculuğun yeterli müşteri çekerek sürdürülebilir bir iş modeli oluşturabileceğini kanıtlaması gerekecek.
