ABD Başkanı Trump, İran’a nükleer müzakereler için 20 yıl dondurma şartı sunarken, askeri harekat sinyalleri verdi. Tahran ise ulusal haklardan taviz vermeyeceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump, Çin ziyareti dönüşünde yaptığı açıklamalarda İran ile nükleer müzakereler için 20 yıllık bir dondurma şartı koştu. Trump, İran’ın nükleer kapasitesini 20 yıl süreyle dondurması halinde bir uzlaşmanın mümkün olabileceğini belirtirken, askeri operasyonlar konusunda da hedeflerin %75’ine ulaşıldığını ve gerekirse yeniden saldırı hazırlığına başlanabileceği mesajını verdi.
ABD yönetiminin bu teklifi, İran’ın daha önce nükleer programı konusunda 5 yıllık bir süre üzerinde durduğu bilinen bir zamanda geldi. Trump’ın 20 yıl konusundaki ısrarı, iki ülke arasındaki en kritik pazarlık noktalarından birini oluşturuyor.
Trump’ın Çin ziyaretinde gündeme gelen konulardan biri de İran krizi ve Hürmüz Boğazı’nın güvenliği oldu. Başkan Trump, Çin’den bu konuda özel bir beklentisi olmadığını belirtse de, Pekin’in Tahran üzerinde baskı kurarak Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasını sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Tahran yönetimi ise Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere açık olduğunu savundu. Resmi kaynaklar, geçtiğimiz günlerde 30 Çin ve bir Japon gemisinin boğazdan geçtiğini belirterek bölgedeki kontrolün İran’da olduğu mesajını verdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araksi, ulusal haklardan taviz verilmeyeceğini vurguladı.
İran tarafından yapılan açıklamalarda, nükleer tesislerin tamamen kapatılmasının söz konusu olmadığı ancak zenginleştirme oranının %20 ve altına çekilebileceği ifade edildi. İran, 14 maddelik önerisinde ambargoların kaldırılması, dondurulan varlıkların iadesi ve İsrail’in bölgedeki saldırılarının durdurulmasını talep etti.
Analistler, ABD ve İran arasındaki nükleer takvim ve Hürmüz Boğazı statüsü konusundaki uyuşmazlığın devam etmesi halinde, ABD’nin hafta sonundan itibaren yeni bir saldırı hazırlığına girişebileceği uyarısında bulunuyor. İran tarafı ise süreci, “Barışsa barışa varız, ancak tehditlerden korkmuyoruz” mottosuyla yönetmeye devam ediyor.
