Merkez Bankası, döviz dönüşüm desteği uygulamasında 1 Ekim’den itibaren geçerli olacak yeni kuralları duyurdu. Katma değer ve döviz pozisyonu esas alınacak.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştürmelerini teşvik eden destek mekanizmasında yeni dönemi 1 Ekim’de başlatıyor. Yeni düzenlemelerle destek mekanizmasının etkinliği ve kapsayıcılığı artırılacak.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, reel sektörü güçlendiren politikalara devam edeceklerini belirtti. Şimşek, TCMB’nin döviz dönüşüm desteğinde yapılan güncellemelerin temel amacının, destek mekanizmasını daha etkin, kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu vurguladı. Düzenlemelerle ihracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sağlayan firmaların da destekten daha kolay yararlanması hedefleniyor.
Şimşek, Merkez Bankası’nın firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirdiğini, böylece daha fazla firmanın bu destekten faydalanabileceğini ifade etti. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörü desteklemeye devam edeceklerini ve sahadan gelen önerileri dikkate alacaklarını sözlerine ekledi.
TCMB tarafından yayımlanan “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”in uygulama talimatı 1 Ekim’den itibaren yürürlüğe girecek. Yeni talimatta, döviz almama taahhüdü kaldırılırken, firmaların katma değeri ve döviz pozisyon oranı esas alınacak.
Destek kapsamında satılabilecek döviz tutarı, firmanın yıllık faaliyet karı ile 12 aylık iş gücü maliyetinin toplamından hesaplanacak katma değere göre belirlenecek. Ayrıca, destekten yararlanmak isteyen firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının (döviz pozisyonu oranı) yüzde 10’u aşmaması gerekecek. Firmalar, bu oranı yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün geçerli olacak “Döviz Pozisyonu Bildirim Formu” ile belgeleyecek.
Aracılı ihracatta, ihracata yönelik ürün tedarik eden firmaların da doğrudan destekten yararlanabilmesine imkan tanınıyor. Aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz satışına ilişkin tutar aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecek. Bu işlemlerde tedarikçi firmanın kendi limitleri ve döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak.
Uygulamanın etkin yürütülmesi için aracı bankaların görev ve sorumlulukları artırılırken, kontrol mekanizması güçlendirilecek. Bankalara, destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı getirildi. Denetim ve kontrol süreçlerinin sıkılaştırılmasıyla suistimallerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
