Küresel piyasalar, ABD’den gelen enflasyon endişeleri ve Avrupa’daki gelişmelerle dalgalanırken, gözler yoğun veri gündemine çevrildi. Trump-Şi görüşmeleri ve ticaret ateşkesi piyasalara kısa süreli nefes aldırdı.
Küresel piyasalar, ABD ve Avrupa’dan gelen yoğun ekonomik veriler ve jeopolitik gelişmelerle haftayı hareketli geçirdi. ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki görüşmelerde kaydedilen olumlu mesajlar ve ticaret ateşkesinin uzatılması piyasalarda kısa süreli bir rahatlama sağladı. Ancak ABD ekonomisindeki ısınmaya işaret eden veriler, enflasyonist baskıların artabileceği ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırımlarına devam edebileceği endişelerini güçlendirdi.
New York’ta düzenlenen BM 81. Genel Kurulu’nda gerçekleşen diplomatik temaslar, jeopolitik risklerin azalması beklentisiyle pay piyasalarında risk iştahını artırdı. ABD’li ve İranlı müzakerecilerin olası bir anlaşmayı değerlendirmesi yatırımcıların odağında yer aldı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD ziyaretinde verilen yapıcı mesajlar da piyasalardaki stresi bir miktar azalttı.
ABD’de ekonomik aktivitenin ısınmaya devam ettiğini gösteren veriler, enflasyonist baskıların yoğunlaşabileceği endişelerini artırdı. Bu durum, Fed’in şahin adımlarını sürdürebileceği beklentilerini güçlendirdi. Analistler, güçlü ekonomik aktiviteye yüksek petrol fiyatlarının eşlik etmesinin, Fed’in para politikasında daha sıkı bir duruş sergilemesine neden olabileceğini belirtti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in gelecek ay politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 70’e yükseldi.
Jeopolitik gelişmelere bağlı olarak hareket eden petrol fiyatları da hafta boyunca enflasyon risklerini besleyerek tahvil piyasalarını etkiledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2007’den, 30 yıllık tahvil faizi ise 2004’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Gelecek hafta açıklanacak büyüme, tarım dışı istihdam ve kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi verileri, enflasyonun seyri ve ekonomik aktivitenin durumu hakkında daha net sinyaller verecek.
Yapay zekaya yönelik iyimserlik de piyasalardaki pozitif seyri destekledi. Microsoft’un Copilot uygulamasında sunduğu yeni özellikler ve Akamai Technologies’in yapay zeka şirketi Anthropic ile yaptığı anlaşma dikkat çekti. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil getirisi hafta içinde yüzde 5,23’e yükselerek son 19 yılın en yüksek seviyesini test etti ve haftayı yüzde 5,17’de tamamladı. 30 yıllık tahvil getirisi ise yüzde 5,53’e çıkarak 2004’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Faizlerin yüksek kalacağı beklentileriyle dolar, diğer para birimleri karşısında güçlendi ve dolar endeksi yüzde 0,7 artışla 100,9 seviyesinde haftayı kapattı. Doların değerlenmesi ve tahvil faizlerinin yükselmesiyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı yüzde 2,1 değer kaybıyla 4 bin 285 dolarda haftayı tamamlarken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 104,5 dolar seviyelerinde işlem gördü.
ABD’de pay piyasaları haftayı pozitif tamamladı. S&P 500 endeksi yüzde 1,21, Nasdaq endeksi yüzde 2,06 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,28 yükseldi. Makroekonomik veriler tarafında, cari işlemler açığı ikinci çeyrekte yüzde 15,7 artarak 246 milyar dolara ulaştı. İmalat sanayisi PMI eylülde 57, hizmet sektörü PMI ise 58,7 ile son yılların en yüksek seviyelerine çıktı. İlk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 197 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı.
Avrupa’da teknoloji hisselerine yönelik iyimserlik piyasaları desteklerken, enerji maliyetlerinin körüklediği enflasyon korkuları ve merkez bankalarına yönelik sıkılaşma beklentileri arttı. Gelecek hafta açıklanacak enflasyon verileri ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı konuşmalar yakından takip edilecek. ABD’nin dizel ihracatını kısıtlama ihtimali, enerji arzında zaten sıkışıklık yaşayan Avrupa için ek risk oluşturdu.
Avro Bölgesi’nde özel sektör faaliyetleri eylülde hızlanarak bileşik PMI 53,1 ile son 41 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Analistler, bu verinin enflasyonist baskıların sürebileceğine işaret ettiğini ve ECB’nin yıl sonuna kadar bir faiz artışı yapabileceği beklentisini güçlendirdiğini belirtti. Bölgede jeopolitik gelişmeler de yakından takip edildi; Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik İHA saldırıları enerji arzı endişelerini artırdı.
Avrupa Birliği (AB), Ukrayna Fonu kapsamında ülkeye yaklaşık 3 milyar avro daha aktarılmasını onayladı. Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,34, Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,36, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,16 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,62 yükseldi. Gelecek hafta bölge genelinde enflasyon verileri ve ECB Başkanı Lagarde’ın konuşmaları piyasaların odağında olacak.
Asya’da tatiller nedeniyle işlem hacminin azaldığı haftada, Çin Devlet Başkanı Şi’nin ABD ziyareti ve Başkan Trump ile görüşmeleri piyasaların yönünü belirledi. İki liderin yapıcı mesajları ve ticaret ateşkesinin uzatılması olumlu karşılandı. Ancak nadir toprak elementleri gibi kritik konularda belirgin bir ilerleme kaydedilmemesi risklerin sürmesine neden oldu. Dolar/yen paritesi, Japon ekonomi yönetiminin müdahale edebileceği beklentilerine rağmen haftalık bazda yüzde 0,3 artışla 157,8’e yükseldi.
Japonya’da eylül ayı imalat sanayi PMI 54,1, hizmet sektörü PMI 51,6 ve bileşik PMI 52,5 olarak gerçekleşti. Bu gelişmelerle Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,71 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,07 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,97 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,60 düştü.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,90 düşüşle 12.899,35 puandan kapandı. Fon soruşturmalarına ilişkin gelişmeler de takip edilirken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yargının kapsamlı soruşturma başlattığını ve sorumluluğu olanların hukuk önünde hesap sorulacağını belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Ege ve Doğu Akdeniz’deki mevcut meselelerin iyi komşuluk ilişkileri temelinde çözülmesini arzu ettiklerini dile getirdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, sunumunda, verilerin zorlu arz koşullarına rağmen dezenflasyon sürecinin devam ettiğine işaret ettiğini söyledi. Dolar/TL kuru haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 48,9540’tan tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde ekonomik güven endeksi, işsizlik oranı, dış ticaret dengesi ve imalat sanayi PMI verileri takip edilecek.
