Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde son 25 yılda ticarette büyük bir dönüşüm yaşadı. Mal ve hizmet ihracatında rekorlar kırılırken, dijitalleşme ve markalaşma öne çıktı.
Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde son 25 yılda ticarette önemli bir dönüşüm yaşadı. Bu değişim, sadece rakamsal büyümeyi değil, aynı zamanda ticaretin yapısını, araçlarını, kapasitesini ve küresel rekabet gücünü de kapsıyor.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre, 2001’de 31,3 milyar dolar olan mal ihracatı, 2025’te 273,3 milyar dolara ulaşarak yaklaşık 8,7 kat arttı. Aynı dönemde hizmet ihracatı 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara yükselerek 8 kat büyüme gösterdi. Türkiye’nin dünya hizmet ihracatından aldığı pay yüzde 0,89’dan yüzde 1,28’e çıktı.
Bu dönüşümün önemli araçlarından biri olan TURQUALITY Destek Programı, 2004’te dünyanın ilk ve tek devlet destekli markalaşma programı olarak hayata geçirildi. Program kapsamında bugün 411 firma ve 443 marka yer alıyor. Ayrıca, yaklaşık 19 bin KOBİ, UR-GE projelerinden yararlandı.
MERSİS üzerinden 2,6 milyondan fazla şirkete dijital hizmet sunulurken, MERSİS’in aktif kullanıcı sayısı 3,6 milyonu aştı. Bu adımlar, Türkiye’yi KOBİ’leri ihracata kazandıran, gümrük işlemlerini dijitalleştiren ve ticarette yapay zeka uygulamalarını devreye alan güçlü bir ticaret ekosistemine taşıdı. Bu sürecin merkezinde ‘Türkiye Yüzyılı’ vizyonu yer alıyor.
Türk Eximbank’ın sermayesi 200 milyar liraya çıkarılırken, şube sayısı 2001’de 2 iken bugün 25’e ulaştı. Banka, 2026 sonuna kadar ihracata 59 milyar dolar reeskont kredisi vermeyi hedefliyor. İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) aracılığıyla 22 Haziran itibarıyla ihracatçıların 291,4 milyar lira tutarındaki kredisine 255,1 milyar lira kefalet sağlandı.
Kağıtsız Gümrük Projesi ve Tek Pencere Sistemi ile 26 kurumun 192 belgesi tek noktadan alınabilir hale geldi. E-Kolay İhracat Platformu (E-KİP), e-ihracata yönelik yapay zeka destekli dijital danışmanlık merkezi olarak firmalara yol gösteriyor.
Gümrük altyapısı modernleştirilerek 19 kara yolu gümrük kapısı yenilendi. Stratejik kapılar, ileri teknoloji sistemleriyle donatıldı. Gümrükte tasfiyelik hale gelen eşya ve araçların satışları, 1,4 milyon kullanıcıya açık elektronik ihale sistemiyle yapılıyor.
İkinci el otomotiv, taşınmaz ve kuyum ticaretinde yetki belgesi sistemiyle kayıtlı ve güvenilir bir ticaret yapısı hedefleniyor. Haziran itibarıyla ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde 84 bin 912, taşınmaz ticaretinde 80 bin 818, kuyum ticaretinde 15 bin 17 işletme yetki belgesi aldı.
Tüketicinin korunması kapsamında denetimler sürdürülüyor. Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi (GÜBİS) 7,5 milyondan fazla ziyaret aldı. Fahiş fiyat artışı ve stokçulukla mücadelede 1,3 milyar liranın üzerinde idari para cezası uygulandı.
Bugün 266 lisanslı depo şirketi 14,4 milyon ton depolama kapasitesiyle faaliyet gösteriyor. Türkiye Ürün İhtisas Borsası’nda elektronik ürün senedi işlem hacmi 425 milyar lirayı aştı.
Ticarette yeşil dönüşüm politikaları kapsamında, firmaların sürdürülebilirlik ve bilişim danışmanlığı giderleri destekleniyor. Haziran itibarıyla 166 firma bu desteklerden faydalandı.
Bakanlık, 25 yıl önce ihracatçıya pazar kapısını açan Türkiye’nin, bugün bu kapının ötesindeki ekosistemi inşa ettiğini belirtiyor. Yeni dönem hedefleri arasında daha yüksek katma değer, güçlü Türk markaları, daha fazla küresel pazar, hızlı ve dijital ticaret, daha güçlü KOBİ’ler, daha rekabetçi üretim, daha güvenli iç piyasa ve daha sürdürülebilir bir Türkiye bulunuyor.
