TS EN 13374 Nedir? Geçici Kenar Koruma Sistemleri İçin Güvenlik Standardı İnşaat, çatı, cephe ve farklı endüstriyel çalışma alanlarında açık kenarlar çalışanlar açısından önemli bir düşme riski oluşturabilir. Özellikle döşeme…
TS EN 13374 Nedir? Geçici Kenar Koruma Sistemleri İçin Güvenlik Standardı
İnşaat, çatı, cephe ve farklı endüstriyel çalışma alanlarında açık kenarlar çalışanlar açısından önemli bir düşme riski oluşturabilir. Özellikle döşeme kenarları, merdiven boşlukları ve eğimli yüzeylerde gerçekleştirilen çalışmalarda uygun güvenlik sistemlerinin kullanılması gerekir.
Bu alanlarda kullanılan çözümlerden biri geçici kenar koruma sistemleridir. Geçici kenar koruma sistemlerinin tasarım ve performans gerekliliklerinin değerlendirilmesinde öne çıkan standartlardan biri ise TS EN 13374 standardıdır.
Peki TS EN 13374 nedir, hangi sistemleri kapsar ve kenar koruma sistemi seçerken neden önemlidir?
TS EN 13374 Nedir?
TS EN 13374, geçici kenar koruma sistemlerine ilişkin ürün özellikleri, deney yöntemleri ve performans gerekliliklerini ele alan standarttır. Avrupa standardı EN 13374’ün Türkiye’de kabul edilen TS EN versiyonu, özellikle yapı çalışmalarında kullanılan geçici kenar koruma çözümlerinin değerlendirilmesinde önemli bir teknik referans oluşturur.
Standardın temel amacı, düşme riski bulunan çalışma alanlarında kullanılan geçici kenar koruma sistemlerinin belirli performans kriterlerini karşılamasını sağlamaktır.
Bu sistemler çalışma koşullarına göre;
kullanılabilir.
Ancak her kenar koruma sistemi her çalışma alanı için uygun değildir. TS EN 13374 kapsamında sistemlerin kullanım koşullarına göre farklı sınıflar bulunur.
Geçici Kenar Koruma Sistemi Nedir?
Geçici kenar koruma sistemi, çalışma alanındaki açık kenarlardan insanların veya bazı durumlarda malzemelerin düşme riskini azaltmak amacıyla kullanılan toplu koruma çözümlerinden biridir.
Bu sistemlerin önemli avantajlarından biri, korumanın yalnızca tek bir çalışana bağlı olmamasıdır. Uygun şekilde kurulmuş bir kenar koruma sistemi, çalışma alanındaki birden fazla kişinin korunmasına yardımcı olabilir.
Sistem tasarımına bağlı olarak bir geçici kenar koruma çözümünde;
gibi farklı parçalar bulunabilir.
Sistemin bileşenleri ve montaj yöntemi, uygulanacağı yapıya ve çalışma koşullarına göre değişiklik gösterebilir.
TS EN 13374 Sınıfları Nelerdir?
TS EN 13374 kapsamında geçici kenar koruma sistemleri kullanım koşulları ve karşılamaları gereken performans kriterlerine göre A, B ve C sınıfları altında değerlendirilir.
Bu sınıflandırmanın doğru anlaşılması önemlidir çünkü çalışma yüzeyinin eğimi ve olası düşme koşulları kullanılacak sistemin belirlenmesinde etkili olabilir.
TS EN 13374 Sınıf A Nedir?
Sınıf A, temel olarak statik yüklere karşı koruma sağlaması öngörülen kenar koruma sistemlerini kapsar.
Bu sınıftaki sistemlerin amacı çalışanların kenara doğru hareket etmesi veya düşmesi durumunda destek sağlamak ve kişinin açık kenardan aşağı düşmesini önlemeye yardımcı olmaktır.
Sınıf A çözümleri genellikle çalışma yüzeyinin eğiminin sınırlı olduğu alanlarda değerlendirilir.
Ancak yalnızca “düz yüzey” ifadesine bakarak sistem seçmek doğru değildir. Çalışma yüzeyinin gerçek eğimi, sistemin konumu ve üretici tarafından belirtilen kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
TS EN 13374 Sınıf B Nedir?
Sınıf B, statik yüklerin yanı sıra belirli seviyedeki dinamik etkileri de dikkate alan sistemleri kapsar.
Bu sistemler, çalışanın eğimli bir yüzey üzerinde kaymaya başlaması gibi durumlarda oluşabilecek hareketin durdurulmasına yönelik performans gerekliliklerini karşılayacak şekilde tasarlanır.
Bu nedenle Sınıf B kenar koruma sistemleri belirli eğimli çalışma yüzeylerinde kullanılabilir.
Sistem seçimi yapılırken yüzey eğimi ve olası düşme yüksekliği gibi kriterlerin standardın ilgili koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
TS EN 13374 Sınıf C Nedir?
Sınıf C, daha yüksek eğime sahip çalışma yüzeylerinde meydana gelebilecek düşme veya kayma hareketlerine karşı kullanılan kenar koruma çözümlerini kapsar.
Bu tür alanlarda çalışan kişinin eğimli yüzey üzerinde kayması sonucunda daha yüksek dinamik etkiler meydana gelebileceğinden sistemin bu enerjiyi karşılayabilecek özelliklere sahip olması gerekir.
Sınıf C sistemlerinin kullanımında çalışma yüzeyinin eğimi ve düşme mesafesi gibi teknik kriterler özellikle önem taşır.
Dolayısıyla A, B veya C sınıfı seçimi yalnızca ürün tercihinden ibaret değildir; çalışma alanının riskleri ve geometrisi dikkate alınarak teknik değerlendirme yapılmalıdır.
Sınıf A, B ve C Arasındaki Temel Fark Nedir?
Üç sınıf arasındaki temel farklardan biri, sistemlerin kullanılmasının öngörüldüğü çalışma koşulları ve karşılamaları gereken yük/dinamik performans seviyeleridir.
Basitleştirilmiş şekilde;
için değerlendirilir.
Bununla birlikte proje için sınıf belirlenirken yalnızca bu kısa açıklamalara dayanılmamalıdır. İlgili standardın güncel gereklilikleri, sistem üreticisinin teknik dokümanları ve çalışma alanının gerçek koşulları dikkate alınmalıdır.
Kenar Koruma Sistemlerinde Topuk Levhası Neden Kullanılır?
Geçici kenar koruma sistemlerinde yalnızca insanların düşmesini engellemek değil, çalışma alanındaki bazı malzeme ve ekipmanların alt seviyelere düşme riskini azaltmak da önemlidir.
Bu noktada topuk levhası önemli sistem bileşenlerinden biridir.
Çalışma yüzeyinin alt bölümünde bulunan topuk levhası;
önlemeye yardımcı olabilir.
Özellikle altında başka çalışanların bulunduğu alanlarda yukarıdan düşen malzemeler ayrıca değerlendirilmesi gereken bir iş güvenliği riskidir.
Geçici Kenar Koruma Sistemleri Nerelerde Kullanılır?
Kenar koruma ihtiyacı yalnızca yüksek katlı bina inşaatlarında ortaya çıkmaz.
Geçici kenar koruma sistemleri farklı çalışma alanlarında kullanılabilir.
Bunlardan bazıları şunlardır:
Uygulanacak sistemin türü ise yüzeyin yapısına ve bağlantı imkânlarına göre değişebilir.
Kenar Koruma Sistemi Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Geçici kenar koruma sisteminin yalnızca çalışma alanının kenarına yerleştirilmiş bir korkuluk olarak değerlendirilmemesi gerekir.
Sistem seçimi sırasında birçok teknik unsur birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle;
değerlendirilmelidir.
Ayrıca sistemin kurulumu tamamlandıktan sonra kullanım öncesi gerekli kontrollerin gerçekleştirilmesi önemlidir.
Kenar Koruma mı, Yaşam Hattı mı Kullanılmalı?
Yüksekte çalışma güvenliği söz konusu olduğunda sık karşılaşılan sorulardan biri “kenar koruma mı yoksa yaşam hattı mı kullanılmalı?” sorusudur.
Bu iki sistem aynı amaca yönelik riskleri azaltmaya yardımcı olsa da çalışma prensipleri farklıdır.
Kenar koruma sistemleri genel olarak toplu koruma yaklaşımı içerisinde değerlendirilir. Çalışanın ayrıca sisteme bağlanmasına gerek kalmadan açık kenarın fiziksel olarak korunması amaçlanır.
Yaşam hattı sistemlerinde ise çalışan uygun kişisel koruyucu donanım ve bağlantı ekipmanları aracılığıyla güvenli sisteme bağlanır.
Bu nedenle mümkün olan çalışma alanlarında risk değerlendirmesi doğrultusunda toplu koruma tedbirlerinin öncelikli olarak ele alınması önemlidir. Toplu korumanın yeterli olmadığı veya uygulanamadığı alanlarda ise uygun kişisel düşmeye karşı koruma sistemleri değerlendirilebilir.
Yüksekte çalışmalarda kullanılan diğer güvenlik yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi için “Yüksekte Çalışma Nedir? Yüksekte Çalışma Güvenliği İçin Alınması Gereken Önlemler” içeriği incelenebilir.
Kenar Koruma Sistemlerinde Doğru Montaj Neden Önemlidir?
Bir kenar koruma sisteminin teknik özellikleri kadar doğru montajı da önem taşır.
Sistemin üreticinin belirlediği montaj koşullarına uygun olmayan şekilde kurulması, bağlantı elemanlarının yanlış kullanılması veya sistem bileşenlerinin değiştirilmesi beklenen güvenlik performansını olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle montaj sırasında;
kontrol edilmelidir.
Çalışma alanının değişmesi veya sistemin başka bir bölgeye taşınması durumunda da yeni kurulum koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
TS EN 13374 Uyumlu Kenar Koruma Sistemlerinin Önemi
Yüksekte çalışma alanlarında açık kenarlardan kaynaklanan düşme risklerinin kontrol altına alınması iş güvenliğinin temel unsurlarından biridir.
TS EN 13374, geçici kenar koruma sistemlerinin tasarım ve performansının değerlendirilmesinde önemli bir teknik çerçeve sağlar. A, B ve C sınıfları sayesinde farklı çalışma koşulları için gerekli performans seviyelerinin belirlenmesine yardımcı olur.
Ancak güvenli bir uygulama yalnızca standartta belirtilen özelliklere sahip ürünün seçilmesiyle tamamlanmaz. Doğru sistem seçimi, uygun bağlantı yöntemi, doğru montaj ve çalışma alanına özel risk değerlendirmesi birlikte ele alınmalıdır.
CKY Safety, yüksekte çalışma alanlarına yönelik geçici kenar koruma ve düşmeye karşı koruma sistemleri sunmaktadır. Projenizde kullanılacak kenar koruma sisteminin belirlenmesi, çalışma alanına uygun çözümün değerlendirilmesi ve uygulama konusunda bilgi almak için CKY Safety ile iletişime geçebilirsiniz.
