BM Genel Sekreteri Guterres: Yeni START Antlaşması’nın Sona Ermesi Uluslararası Barışı Tehdit Ediyor

BM Genel Sekreteri’nin yazılı açıklamasına göre, Yeni START Antlaşması, bugün gece yarısı itibariyle sona erdi. Bu durum, uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir risk oluşturuyor. Guterres, “Rusya ve ABD’nin stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı. Guterres, bu iki devletin küresel nükleer silah stokunun ezici çoğunluğuna sahip olduğuna dikkat çekerek, Soğuk Savaş döneminde ve sonrasında bu hükümetler arasındaki nükleer silah kontrolünün felaketi önlemeye yardımcı olduğunu belirtti.

Guterres, söz konusu anlaşmanın binlerce nükleer silahın azaltılmasını kolaylaştırdığını vurgulayarak, bu kontrolün başta ABD ve Rusya halkı olmak üzere tüm halkların güvenliğini önemli ölçüde iyileştirdiğini bildirdi. Anlaşmanın sona ermesinin nükleer silah kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir döneme geldiğine dikkat çeken Guterres, her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye ve ortak güvenliği güçlendirecek bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırdı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Şubat’ta süresi sona erecek Yeni START’ı uzatma girişiminin ABD tarafından karşılık bulmadığını belirterek, tarafların artık yükümlülüklere bağlı olmayacağını açıklamıştı. Anlaşma taraflarının, artık anlaşma bağlamındaki hiçbir yükümlülüğe bağlı olmadıklarını ve bir sonraki adımlarını serbestçe seçebileceklerini belirtti.

Yeni START Anlaşması, ABD’nin Sovyet Rusya ile 1991’de ve Rusya Federasyonu ile 1993’te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları’nın (START 1 ve START 2) uzantısı niteliğinde 2010 yılında imzalanmıştı. Washington ile Moskova arasındaki yürürlükteki son nükleer anlaşma, uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlama getiriyordu. Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine 1 yıl daha uyacağını açıklamıştı. Anlaşmaya ilave süre de bugün doluyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke olurken, Çin’in savaş başlığı sayısının 600’ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.